İçeriğe geç

Bu site yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hastane veya sağlık kuruluşu değildir, teşhis ve tedavi hizmeti sunmaz. Yasal uyarı

ESWL Tedavisi BÖBREK TAŞI BİLGİ REHBERİ

ESWL Nedir? Şok Dalgasıyla Taş Kırma Yöntemi

Son güncelleme: · Okuma süresi: ~2 dk

Kısa cevap

ESWL (Ekstrakorporeal Şok Dalga Litotripsi), böbrek ve üreter taşlarını vücut dışından odaklanan şok dalgalarıyla parçalayan, kesi gerektirmeyen bir tedavi yöntemidir. Parçalanan taşlar idrarla atılır.

Tıbbi uyarı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. ESWL'nin size uygun olup olmadığına yalnızca sizi muayene eden üroloji uzmanı karar verebilir. Şiddetli ağrı, yüksek ateş veya idrar yapamama gibi durumlarda vakit kaybetmeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

ESWL'nin açılımı ve anlamı

ESWL, İngilizce Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçesi Ekstrakorporeal Şok Dalga Litotripsidir:

  • Ekstrakorporeal: Vücut dışından,
  • Şok dalgası: Yüksek enerjili, kısa süreli basınç (ses) dalgası,
  • Litotripsi: Taş kırma.

Günlük dilde "taş kırma", "taş kırdırma" ya da "böbrek taşı kırma" olarak da anılır.

ESWL nasıl çalışır?

ESWL cihazı (litotriptör), elektrohidrolik, elektromanyetik veya piezoelektrik yöntemlerle şok dalgası üretir. Dalgalar su yastığı aracılığıyla vücuda iletilir ve bir odak noktasında yoğunlaşır. Hekim, röntgen (floroskopi) veya ultrason ile taşı bu odak noktasına getirir.

ESWL nasıl çalışır: vücut dışındaki kaynaktan çıkan şok dalgaları su yastığından geçerek böbrek taşına odaklanır
Şok dalgaları röntgen veya ultrasonla hedeflenen taşın üzerinde odaklanır.

Dalgalar yumuşak dokulardan geçerken enerjilerinin büyük bölümünü korur; sert ve kırılgan yapıdaki taşa çarptıklarında ise taşın içinde gerilim ve küçük çatlaklar oluşturur. Binlerce atım sonunda taş, idrar yoluyla atılabilecek kum büyüklüğünde parçalara ayrılır.

Hangi taşlarda kullanılır?

ESWL çoğunlukla şu taşlarda seçeneklerden biri olarak değerlendirilir:

  • Böbrek içindeki, çoğunlukla 2 cm'den küçük taşlar,
  • Üreterin üst ve orta bölümündeki taşlar (bazı merkezlerde alt üreter taşları da),
  • BT'de yoğunluğu (Hounsfield ünitesi) çok yüksek olmayan taşlar.
ESWL ile böbrek taşının parçalanma aşamaları: bütün taş, çatlama ve kum boyutunda parçalar
Parçalanan taşlar günler veya haftalar içinde idrarla atılır.

Sistin, kalsiyum oksalat monohidrat ve bruşit gibi bazı taş türleri şok dalgasına daha dirençli olabilir. Bu nedenle tedavi kararı, taşın özellikleri ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek verilir.

İşlem günü neler olur?

  1. Kimlik ve tahlil kontrolü yapılır; gerekirse damar yolu açılır.
  2. Ağrı kesici veya hafif sedasyon uygulanabilir.
  3. Hasta sırt üstü ya da yüz üstü pozisyonda masaya yatırılır.
  4. Taş görüntüleme ile hedeflenir; şok dalgaları düşük enerjiden başlayarak kademeli artırılır.
  5. İşlem sırasında taşın parçalanması görüntüleme ile izlenir.
  6. Kısa bir gözlemin ardından hasta çoğunlukla aynı gün taburcu olur.
ESWL süreci adım adım: muayene, hazırlık, uygulama, eve dönüş ve kontrol
ESWL sürecinin genel akışı; ayrıntılar kuruma ve kişiye göre değişebilir.

Avantajları ve dezavantajları

ESWL'nin en belirgin avantajı kesi gerektirmemesi ve çoğu zaman ayaktan uygulanabilmesidir. Bununla birlikte, endoskopik yöntemlere göre birden fazla seans gerekme olasılığı daha yüksektir ve taş parçalarının atılması zaman alabilir. Yöntemlerin karşılaştırması için ESWL, RIRS ve PNL sayfamıza bakabilirsiniz.

Kısa tarihçe

ESWL ilk olarak 1980 yılında Almanya'da hastalara uygulanmış ve kısa sürede böbrek taşı tedavisinde yaygınlaşmıştır. Günümüzde cihazlar daha küçük, daha hassas ve çoğu zaman anestezi gerektirmeyecek şekilde gelişmiştir.

Sık Sorulan Sorular

ESWL ile lazer aynı şey mi?

Hayır. ESWL vücut dışından şok dalgası kullanır ve kesi ya da endoskop gerektirmez. Lazerle taş kırma (URS/RIRS) ise idrar yolundan ince bir endoskopla girilerek yapılır.

ESWL'de radyasyon var mı?

Taşı hedeflemek için röntgen (floroskopi) kullanılıyorsa düşük dozda radyasyon söz konusudur. Bazı cihazlarda ultrason ile hedefleme yapılabilir.

ESWL'de narkoz verilir mi?

Yetişkinlerde çoğunlukla genel anestezi gerekmez; ağrı kesici veya hafif sedasyon yeterli olabilir. Çocuklarda genellikle anestezi altında yapılır.

Kaynaklar ve Ek Okuma

Aklınıza takılan bir soru mu var?

ESWL hakkında genel bilgi almak için bizi arayabilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Telefonda tanı konulmaz, tedavi önerilmez; kişisel durumunuz için mutlaka bir üroloji uzmanına başvurun.

İlgili Rehberler

Hemen Ara WhatsApp